ÇOCUKLARDA ALT ISLATMA VE DIŞKILAMA PROBLEMLERİ

03.11.2018
502 kez okundu
handandemirkiran90@gmail.com

ENÜREZİS VE ENKOPREZİS
Tuvalet kontrolünün 3 ya da 4 yaşına kadar kazanılmaması sorun olarak kabul edilmektedir. İdrarın istem dışı yapılması gece uykusunda oluyorsa enüresis nocturna, gündüz oluyorsa enüresis diurna ve hem gece hem gündüz oluyorsa enüresis kontinua denir. Normalde mesane kontrolü gündüz 3 yaşa kadar, gece ise 4 yaşa kadar kazanılır. Enürezis daha çok gece işemesi olarak görülmektedir. Erkek çocuklarında, kız çocuklarına oranla daha fazla rastlanmaktadır.
Enürezis nedeniyle psikologa getirilen çocukların yaşları genellikle 8-11 arasıdır. Ancak nedeni enürezisin bu yaşta ortaya çıkması değil, ailenin bu durumu bir problem olarak görüp kabullenmesinin genellikle bu yaşlarda olmasıyla ilgilidir. Enürezisin çocukların yüzde 85’inde bebeklikten itibaren hiç kesilmeden devam ettiği görülür. Yüzde 15’inde ise tuvalet kontrolünün sağlanmasından 1 yıl sonra ortaya çıktığı görülmüştür. 5-6 yaşlarında haftada en az bir kere, daha büyük yaşlarda ayda bir kez görülmesi bu tanı için yeterlidir.
Enürezisin muhtemel nedenleri şunlardır: 1. Doğum travması. 2. Gelişmede gecikme. 3. Mesane problemi. 4. Uyku derinliği ile ilgili. 5. İdrar yollarına ait enfeksiyon. Psikolojik nedenleri ise anneden ayrılma, yuvaya başlama, yeni kardeş doğumu, çocuğun istenmemesi, hastaneye yatma, operasyon geçirme, kurum çocukları (anne-baba yoksunluğu), zamanından önce ve baskılı tuvalet eğitimi. Bunların yanı sıra eksik ya da yanlış verilen tuvalet eğitimi de enürezis ya da enkopresize neden olabilmektedir.
Enürezisi olan çocuklarda tırnak yeme, parmak emme, evden kaçma, uyum sorunu, tik, kekemelik, okul başarısızlığı gibi diğer psikolojik sorunlar da görülebilmektedir.
Tedavi için enürezis çocukların gündüzleri tuvalet ihtiyacını gidermek için tuvalete yöneldiklerinde 1-2 dakikalığına tuvaletlerini tutmalarını isteyin. Sonrasında tuvalete gitmelerine izin verin. Buradaki amaç tutma bırakma kontrolünü sağlamaktır. Bunu 20 gün boyunca deneyin. Bu yöntem sonucunda gece yatağının kuru kaldığı görülmektedir. Buna ek olarak sıvı kısıtlamasına gidin. Gece yatmadan 1 saat öncesinden sıvı almamasını sağlayın.
Enkoprezis ise herhangi bir organik bozukluk veya hastalığın yokluğunda belli bir yaşın üstündeki çocuklarda dışkılama işlemi ve kontrolündeki bozukluktur. Bu yaş sınırı kültürümüzle de bağlantılı olarak 4 yaştır. 4 yaşın üstünde, 6 ay süre ile en az ayda bir kez dışkısını altına yapma tanı koymak için yeterlidir. Nedenlerine bakıldığında nörolojik gecikme, erken ve katı tuvalet eğitimi, mesafeli baba ve nörotik anne görülmektedir. Bazı çocuklar bağırsak kontrolüne kazanmalarına rağmen dışkılarını uygunsuz yere yapmayı tercih ederler. Burada kardeş doğumu, okula başlama, travma gibi stres yaratıcı durumlar söz konusudur. Bu stres yaratıcı durumlar ortadan kaldırıldıktan sonra bu durum da normale döner.
Enkoprezis, enürezise göre daha ağır travmatik bir olaydan kaynaklanmaktadır ve genellikle gündüzleri görülür. Gece görülen enkoprezis ise yine daha ciddi bir psikolojik sorunu işaret etmektedir.
Enkoprezisin tedavisinde, eğer dışkı tutma varsa fizyolojik ve psikolojik yöntemler birlikte kullanılmalıdır. İlk olarak bağırsak boşaltma (lavman) yapılmalıdır. Bu çocuklarda ağrılı dışkılama ve tuvalet fobisi görülmektedir. Psikoterapi ile birlikte, ceza ve dayak kesinlikle olmadan, çocuğun özellikle yemeklerden sonra tuvalete oturması sağlanmalıdır.